Ứng dụng đọc lén tin nhắn người dùng nên gỡ sớm
Ứng dụng có khả năng đọc tin nhắn, ghi lại nhật ký cuộc gọi, chụp ảnh bằng camera trước nhưng người dùng không biết.
Công ty an ninh mạng Zimperium đã phát đi cảnh báo về một loại phần mềm gián điệp nguy hiểm mang tên ClayRat, đang nhắm mục tiêu vào người dùng Android với khả năng theo dõi và kiểm soát thiết bị một cách âm thầm.
Theo Zimperium, ClayRat có thể đọc tin nhắn SMS, ghi lại nhật ký cuộc gọi, chụp ảnh bằng camera trước, đồng thời tự động gửi tin nhắn hoặc thực hiện cuộc gọi từ thiết bị của nạn nhân mà người dùng không hề hay biết.
Đáng chú ý, mã độc này được ngụy trang dưới dạng các ứng dụng quen thuộc như TikTok, Google Photos hoặc YouTube. Lợi dụng tâm lý muốn sử dụng miễn phí các tính năng trả phí, tin tặc phát tán ClayRat thông qua các trang web giả mạo và kênh Telegram. Khi người dùng tải và cài đặt file APK từ nguồn ngoài Google Play, phần mềm độc hại sẽ được kích hoạt trên thiết bị.
Một thủ đoạn tinh vi của ClayRat là giả mạo giao diện cài đặt và cập nhật của Google Play, khiến người dùng lầm tưởng đang cài đặt ứng dụng hợp pháp. Mã độc chỉ bắt đầu hoạt động khi người dùng cấp các quyền nhạy cảm như truy cập tin nhắn hoặc đặt ứng dụng làm trình SMS mặc định.
Sau khi được kích hoạt, ClayRat có thể thu thập toàn bộ tin nhắn, nhật ký cuộc gọi, thông tin thiết bị, danh sách ứng dụng và hình ảnh chụp từ camera trước. Toàn bộ dữ liệu này sẽ được gửi về máy chủ điều khiển (C2) của tin tặc thông qua kết nối HTTP.
Không dừng lại ở việc đánh cắp thông tin, ClayRat còn có khả năng biến thiết bị bị nhiễm thành công cụ phát tán mã độc. Phần mềm có thể tự động gửi liên kết độc hại tới toàn bộ danh bạ của nạn nhân, khiến quá trình lây lan diễn ra nhanh chóng và khó kiểm soát.
Trong vòng vài tháng gần đây, các chuyên gia đã ghi nhận hơn 600 biến thể khác nhau của ClayRat cùng hàng chục trình “dropper”, công cụ cài mã độc ban đầu. Mỗi biến thể đều được tinh chỉnh nhằm vượt qua các cơ chế bảo vệ của Android và né tránh phần mềm diệt virus.
Khuyến cáo cho người dùng
Trước nguy cơ từ ClayRat, các chuyên gia an ninh mạng khuyến nghị người dùng Android:
- Chỉ tải ứng dụng từ Google Play, tránh cài đặt file APK từ nguồn không rõ ràng.
- Không nhấp vào các liên kết lạ được gửi qua Telegram, tin nhắn hoặc email.
- Thường xuyên cập nhật hệ điều hành để vá các lỗ hổng bảo mật.
- Bật tính năng Play Protect trong Google Play để phát hiện sớm ứng dụng độc hại.
- Cẩn trọng khi cấp quyền cho ứng dụng, đặc biệt là các quyền truy cập SMS, cuộc gọi và camera.
Zimperium nhấn mạnh, việc duy trì thói quen sử dụng thiết bị an toàn và kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập ứng dụng là yếu tố then chốt giúp người dùng bảo vệ dữ liệu cá nhân trước các mối đe dọa ngày càng tinh vi.
Cọp "Hải Phòng" loài có tánh linh...
Ngày xưa, ở vùng đất Hải Phòng gió mặn sóng nồng, người ta truyền tai nhau rằng nơi rừng lau ven sông Văn Úc có một con Cọp xứ Hải Phòng cực kỳ có tánh linh. Nó không chỉ biết nói tiếng người mà còn rành chuyện đời hơn khối kẻ phố thị.
Chân dung Cọp "Hải Phòng"
Ban ngày, Cọp khoác áo bà ba, đội nón lá, ngồi ngay chợ quê bán bột sắn dây trắng mịn. Hàng của nó lúc nào cũng đắt khách, vì ai mua cũng thấy mát gan, giải nhiệt, lại còn “giải vía”. Người ta đồn rằng bột sắn của Cọp được xay bằng móng vuốt linh thiêng, nên uống vào là sáng dạ, bớt ngu người.
Tối đến, Cọp không về rừng ngay. Nó soi gương, thoa mỹ phẩm đắt tiền từ tận Sài Gòn gửi ra do lão Kép già hói, bụng phệ, bị trĩ nặng nhưng tốt tính và dại gái ... xách tay từ Mỹ về: kem dưỡng da, serum chống lão hóa, nước hoa mùi trầm. Cọp chạy xe vòng vòng đi thu Hụi mỗi đêm được chục triệu bằng cả tháng lương của người khác. Lông Cọp lúc nào cũng mượt, vằn nào ra vằn nấy, chẳng khác gì minh tinh.
Nhưng điều khiến thiên hạ há hốc mồm nhất là con mắt chọn người của Cọp. Nó bảo: “Ta không ham trai cao mã đẹp. Ta chỉ chọn đại gia lùn, răng giả, vì những kẻ ấy từng khổ, từng giấu mình, nên hiểu giá trị của sự khôn ngoan.”
Quả nhiên, Cọp chọn đúng một ông đại gia người thấp bé, cười hở răng giả lấp lánh, nhưng tiền thì nhiều như lá rụng mùa thu. Hai bên nương tựa nhau: ông lo vốn liếng, Cọp lo mưu trí. Người – Cọp hợp sức, làm ăn phất lên, không lừa ai, không hại ai, chỉ khiến kẻ tham lam phải né đường.
Từ đó, phụ nữ Hải Phòng tin rằng: Cọp không chỉ là chúa sơn lâm, mà còn là bậc thầy nhìn người, hiểu đời, và sống rất… thời thượng thích dùng hàng hiệu thôi.
VẾT SÁNG CUỐI TRỜI
Luật gia. Hoàng Quốc Huy
Đêm rơi chậm xuống hiên nhà
Ngọn đèn khép mắt nghe xa tiếng người
Thềm xưa lạnh dấu chân rời
Thời gian đứng lại một đời chưa quen
Em đi gió lạc qua miền
Con đường cũ bỗng hóa thênh thang buồn
Tiếng chim muộn phía hoàng hôn
Rụng như ký ức không còn gọi tên
Ta ngồi vá lại đêm đen
Bằng hơi thở mỏng, bằng quen mất rồi
Có gì vừa tắt trên môi
Không là lời hứa, cũng không là thề
Chỉ là vệt sáng cuối quê
Chạm vào đáy nhớ rồi mê mải tàn
Mai này nếu có trăng lên
Xin đừng gọi lại — kẻo lòng không yên
Chó Sói và Chó Chăn Cừu
Nhiều người cho rằng sói không dám tấn công đàn cừu có chó chăn cừu bảo vệ đơn giản vì chúng không đánh thắng nổi chó. Nhưng cũng có không ít người thắc mắc: sói vốn là động vật hoang dã, sức mạnh vượt trội, lại thường hành động theo bầy đàn, vậy tại sao vẫn tỏ ra e dè trước chó chăn cừu?
Thực tế không đơn giản như vậy. Vấn đề không nằm ở con chó, mà nằm ở thứ đứng phía sau con chó.
Chó chăn cừu có một năng lực mà sói không bao giờ có được: nó có thể gọi con người.
Khi sói xuất hiện, chó sẽ là kẻ lao lên trước. Nhưng nếu tình huống vượt quá khả năng của nó, sự việc sẽ lập tức chuyển sang một cấp độ khác. Thứ được gọi tới không còn là động vật bốn chân, mà là con người, biết sử dụng công cụ. Nếu đàn sói vẫn tiếp tục tiến công, cấp độ tiếp theo có thể là s*ng, xe bán tải và các thiết bị săn đêm. Đây là điểm mấu chốt khiến sói buộc phải cân nhắc.
Xét về thể lực, sói là loài săn mồi sống dựa hoàn toàn vào sức bền.
Nếu phải tiêu tốn phần lớn thể lực cho một trận đ/ánh, nó sẽ không còn đủ sức để săn mồi trong những ngày tiếp theo và có thể ch*t đói. Ngược lại, chó chăn cừu đ/ánh nhau xong vẫn được cho ăn, thậm chí còn được chăm sóc tốt hơn. Với sói, chiến đấu là đánh cược sinh tồn; với chó, đó chỉ là một phần công việc.
Xét về thương tích, sói bị c/ắn một vết cũng có thể dẫn tới m/ất m/áu hoặc nh/iễm trù/ng và cái ch/ết là điều rất dễ xảy ra. Chó chăn cừu bị cắn thì được băng bó, sát trùng, nặng hơn thì đưa đi thú y. Sói gãy chân gần như đồng nghĩa với việc không thể sống sót trong tự nhiên, còn chó g/ãy ch/ân thì được bó bột và nghỉ dưỡng, có người chăm sóc cho đến khi hồi phục.
Ngay cả khi truy đuổi, sự khác biệt cũng không nằm ở tốc độ mà ở hậu thuẫn. Sói đuổi chó là một cuộc chạy đường dài bằng chính đôi chân của mình. Nhưng khi chó truy đuổi sói, phía sau nó có thể là con người với phương tiện cơ giới và thiết bị hỗ trợ. Khi đánh không lại, sói chỉ có thể gọi cả bầy, già trẻ lớn bé cùng l/iều m/ạng một phen. Chó thì chỉ cần quay đầu gọi người.
Có những đoạn video ghi lại cảnh người chăn cừu đi cùng vài con chó chăn cừu đối đầu với sói. Ban đầu chó lao lên ngăn cản, nhưng khi thấy tình thế không có lợi, chúng rút lui. Ngay sau đó, người chăn cừu n/ổ s*ng và cuộc đối đầu kết thúc. Điều này cho thấy chó không cần thắng, nhiệm vụ của nó là kéo dài thời gian cho con người xuất hiện.
Với sói, bị thương gần như chắc chắn dẫn tới cái ch*t. Với chó chăn cừu, bị thương đồng nghĩa với việc trở về nhà dưỡng thương, thậm chí được phẫu thuật. Trong một cuộc đối đầu mà rủi ro và cái giá phải trả chênh lệch đến như vậy, sói không có lý do gì để mạo hiểm.
Điều này giống như cảm giác giật bắn lên khi nghe tiếng chìa khóa mở cửa khi đang lén chơi game. Chẳng lẽ chúng ta lại sợ chiếc chìa khóa sao? Sói cũng vậy, thứ chúng thực sự e ngại không phải là chó, mà là con người đứng phía sau con chó.
Sói không phải không thể đánh bại chó. Nhưng chó có người cho ăn, chữa thương và trang bị. Nếu sói có được sự bảo trợ như vậy, nó đã không còn là sói nữa. Và chỉ cần nhìn vào chiếc vòng cổ trên cổ chó chăn cừu, người ta đã hiểu sự chênh lệch không nằm ở sức mạnh, mà ở quyền lực phía sau.
Nguồn: Zhihu
Cre: Huỳnh Như dịch
Khởi tố Thầy Chùa "th.úi" gây rối trật tự công cộng
Khung ảnh lao vào tòa, vụ việc gây rúng động
Vào ngày 17-1, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố bị can và áp lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú với Vũ Hoàng Phú (25 tuổi; ngụ Quang Thiện, Ninh Bình) về tội gây rối trật tự công cộng. Người đàn ông này, còn được biết đến với pháp danh Thích Minh Vương và là chủ tài khoản TikTok 'Phú Tử' với khoảng 1.2 triệu người theo dõi, được cho là có ảnh hưởng lớn trên mạng nhưng nhận thức pháp luật còn hạn chế. 😮⚖️📣
Trước đó, ngày 12-8-2025 tại TAND tỉnh Đồng Nai, Phú đã dùng khung ảnh lao vào đánh Lưu Quang Trung khi bị cáo rời khỏi phòng xét xử, khiến phiên tòa náo loạn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự và an ninh địa phương. Hành vi này được đưa vào hồ sơ hình sự và Phú bị khởi tố về tội 'gây rối trật tự công cộng', cho thấy mức độ nghiêm trọng và tác động của một người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. 🚨
Nguồn internet
Xem thêm tại:
https://nhathohoanghuyvn.blogspot.com/2026/01/phu-tu-bi-khoi-to.html?m=1
Phú Tử bị khởi tố
Chiều 12/8/2025, TAND tỉnh Đồng Nai tuyên phạt Lưu Quang Trung (nguyên điều tra viên Công an huyện Long Thành) 15 năm t:ù về tội s:ùng nh:ục h:ình theo khoản 4 Điều 373 BLHS.
Bị cáo còn phải bồi thường hơn 300 triệu đồng và cấp dưỡng 6 triệu đồng/tháng cho hai con nhỏ của bị hại đến khi đủ 18 tuổi.
Đây là kết quả điều tra của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao đối với tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp. Một số cá nhân liên quan trong công tác quản lý đã bị đề nghị xử lý kỷ luật theo quy định ngành.
Vì sao TikToker Phú Tử bị khởi tố?
Theo nhà báo Trương Châu Hữu Danh: Ngày 13/01/2026, Công an tỉnh Đồng Nai khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Vũ Hoàng Phú (TikToker Phú Tử) về tội Gây rối trật tự công cộng.
Trước đó, trong phiên xử ông Lưu Quang Trung tại TAND tỉnh Đồng Nai, Phú đã dùng khung ảnh lao vào đánh bị cáo Trung khi bị cáo đang được áp giải rời phòng xét xử, gây náo loạn phiên tòa.
Vụ việc xuất phát từ cái ch*t của Vũ Minh Đức (anh ruột Phú), nạn nhân trong vụ án dùng nh:ục hì:nh nêu trên.
Lưu ý về việc bình luận trên mạng xã hội.
Cần nhìn nhận rõ đây là hai vụ án hoàn toàn độc lập. Vụ dùng nh:ục h:ình đã có bản án sơ thẩm; vụ của Vũ Hoàng Phú là hành vi gây rối trật tự công cộng xảy ra tại phiên tòa, không phải hành vi tr:ả t:hù hay thực thi công lý thay pháp luật.
Việc nhiều người bày tỏ cảm xúc, bênh vực quá mức, công kích cơ quan tố tụng hoặc biện minh cho hành vi baoluc tại tòa có thể vô tình gây bất lợi cho chính Phú. Những bình luận mang tính k:ích động, suy diễn, quy kết trách nhiệm ngoài hồ sơ vụ án có nguy cơ bị xem xét về mặt pháp lý, đồng thời tạo áp lực dư luận không cần thiết lên quá trình giải quyết vụ án.
Phú hiện được tại ngoại, khả năng được xem xét án treo là có cơ sở nếu đáp ứng đủ điều kiện luật định. Vì vậy, sự tỉnh táo, tiết chế trong phát ngôn và bình luận không chỉ là tôn trọng pháp luật mà còn là cách tốt nhất để không đẩy sự việc đi xa hơn, phức tạp hơn.
Phú từng là tu sĩ Phật giáo tại Ninh Bình. Trong quá trình này, Phú vẽ mày, có nhiều động tác không0 oai nghi, gây ảnh hưởng đến tín tâm của Phật tử, gây tranh cãi trên mạng xã hội. Có bạn đọc còn inbox cho rằng Phú “l:ừa tiền” mẹ già của họ và đang tìm cách tố giác ra cơ quan pháp luật. Tuy nhiên, chưa có thông tin đầy đủ xác thực việc này.
[Những tên tội phạm nguy hiểm ở Việt Nam - Tuấn Khỉ]
Ngày 29/1/2020 (mùng 5 Tết Canh Tý), tại một sòng bạc tự phát ở xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, TP.HCM, Lê Quốc Tuấn cùng một số người đến đánh bạc. Trong quá trình chơi, xảy ra mâu thuẫn liên quan đến tiền bạc. Tuấn tức giận, rút s.ú.n.g AK b.ắ.n loạn xạ vào những người xung quanh.
Kết quả là 4 người ch*t tại chỗ, 1 người bị thương. Sau khi gây án, Tuấn cướp một xe máy, mang theo s.ú.n.g và lẩn trốn vào khu vực rừng chồi ở xã Trung An, huyện Củ Chi, nơi địa hình phức tạp, nhiều bụi rậm và kênh rạch.
Trong quá trình lẩn trốn, Tuấn tiếp tục b.ắ.n ch*t thêm 1 người dân để cướp xe máy, nâng tổng số nạn nhân lên 5 người t* vong. Sự việc khiến người dân Củ Chi và các vùng lân cận sống trong lo sợ suốt nhiều ngày liền. Lê Quốc Tuấn mang theo s.ú.n.g AK, hàng trăm viên đạn, l.ự.u đ.ạ.n và nhiều vũ khí nóng khác, khiến công tác truy bắt gặp rất nhiều khó khăn.
Bộ Công an đã phối hợp với Công an TP.HCM, Bộ Tư lệnh TP.HCM, cùng hàng trăm chiến sĩ trang bị đặc chủng, chó nghiệp vụ, flycam... phong tỏa khu vực rộng lớn để truy tìm Tuấn “Khỉ”. Cuộc vây bắt kéo dài 15 ngày – một trong những chiến dịch truy bắt tội phạm dài và căng thẳng nhất từ trước đến nay.
Lê Quốc Tuấn được xác định là đối tượng cực kỳ nguy hiểm, sẵn sàng nổ s.ú.n.g nếu bị phát hiện. Vì vậy, lực lượng truy bắt phải hành động thận trọng tuyệt đối, tránh thương vong cho dân thường và chiến sĩ.
Đêm 13/2/2020, sau nhiều ngày lẩn trốn, Tuấn “Khỉ” bị phát hiện đang ẩn náu trong một căn nhà hoang tại ấp Tân Hòa, xã Trung An. Khi lực lượng chức năng bao vây, Tuấn có dấu hiệu chống trả vũ trang. Trong tình huống khẩn cấp, công an nổ súng tiêu diệt tại chỗ.
Lực lượng chức năng thu giữ tại hiện trường 1 khẩu AK báng xếp, 1 khẩu K59, 1 quả l.ự.u đ.ạ.n và gần 100 viên đạn.
VỤ ÔNG VƯƠNG TẤN VIỆT, TRỤ TRÌ CHÙA PHẬT QUANG KIỆN ĐÒI ĐẤT: NGUỒN GỐC HƠN 71.000 M² ĐẤT
Dư luận đặc biệt quan tâm vụ ông Vương Tấn Việt, trụ trì chùa Phật Quang, khởi kiện tranh chấp hơn 71.000 m² đất khi bản chất pháp lý của khu đất này được HĐXX làm rõ tại phiên phúc thẩm. Trọng tâm vụ án nằm ở câu hỏi then chốt: đây là tài sản cá nhân hay tài sản của chùa do phật tử cúng dường?
Theo hồ sơ, các thửa đất tranh chấp có tổng diện tích đo đạc thực tế 71.706 m², được hình thành từ nhiều giao dịch chuyển nhượng và tặng cho trong giai đoạn 1997–2008. Tất cả hợp đồng đều được UBND xã Tóc Tiên chứng thực, thể hiện rõ bên nhận chuyển nhượng là ông Vương Tấn Việt, không có nội dung nào ghi nhận việc hiến tặng cho chùa Phật Quang. Trên cơ sở đó, cơ quan đăng ký đất đai đã cấp 4 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên cá nhân ông Việt.
Phía bị đơn cho rằng đất là tài sản của chùa, do phật tử cúng dường, trong đó có hơn 34.500 m² của gia đình ông Ngô Quang Bảo hiến tặng để làm chùa. Tuy nhiên, HĐXX xác định các lập luận này không có chứng cứ chứng minh, trong khi giấy tờ pháp lý đều thể hiện đây là giao dịch dân sự hợp pháp với cá nhân ông Việt.
Đáng chú ý, “giấy cam kết giao đất” ký năm 2009 được tòa đánh giá vô hiệu do không công chứng, không đăng ký và chỉ thể hiện ý chí tặng cho trong tương lai. Từ đó, HĐXX chấp nhận yêu cầu khởi kiện, buộc các bị đơn trả lại toàn bộ đất và sổ đỏ, khép lại một trong những vụ tranh chấp đất đai tôn giáo phức tạp, kéo dài nhiều năm.
Theo Lao động
Hoài niệm
Video được tài khoản X Renard Jean-Michel chia sẻ trên X cuối tuần trước cho thấy một người đàn ông sống tại Libya "dở khóc dở cười" khi bất ngờ nhận được một túi hàng chứa những chiếc điện thoại phím bấm Nokia, đơn hàng anh từng đặt từ năm 2010, thời điểm Libya vẫn chưa rơi vào hỗn loạn.
Khi ấy, điện thoại thông minh chưa phổ biến còn những chiếc Nokia cao cấp vẫn là biểu tượng của công nghệ.
Trong đoạn video, người đàn ông vừa mở túi, vừa cười chua chát hỏi: “Đây là điện thoại hay là cổ vật?”. Bên trong là những mẫu máy từng được xem là đỉnh cao vào cuối thập niên 2000, các thiết bị dạng Communicator, điện thoại trượt với thiết kế thời trang, tất cả nay chỉ còn mang giá trị hoài niệm, hoàn toàn lỗi thời trong kỷ nguyên smartphone.
Nguyên nhân của sự chậm trễ phi lý này bắt nguồn từ cuộc nội chiến năm 2011, khi hệ thống logistics và hải quan của Libya gần như tê liệt, lô điện thoại bị bỏ quên trong một kho chứa nào đó, phủ bụi suốt nhiều năm trời, cho đến khi tình cờ được phát hiện và nhớ ra rằng nó vẫn có một người nhận hợp pháp.
Điều trớ trêu là cả người gửi lẫn người nhận đều ở Tripoli, chỉ cách nhau vài kilômét. Thế nhưng, quãng đường ngắn ngủi ấy lại bị kéo dài thành 16 năm, quãng thời gian đủ để công nghệ thay đổi hoàn toàn, và cũng đủ để biến một món hàng từng rất thời thượng thành kỷ vật của quá khứ.
Nhiều bình luận cũng tỏ vẻ ngạc nhiên, hài hước. "Nhìn vào tình hình địa chính trị hiện tại, những chiếc điện thoại này thực sự rất có giá trị. Chúng không có khả năng bị theo dõi", "Đó là những chiến lợi phẩm quý giá về thời đại huy hoàng đã qua. Giờ đây chúng càng có giá trị hơn", "Với văn hóa sưu tầm ở Mỹ, có lẽ anh ta có thể bán chúng với lợi nhuận gấp đôi so với việc khi đặt hàng".
Học toán để làm gì?
Tôi sẽ kể bạn nghe về người tù nhân trong ảnh: anh đang thụ án 25 năm tù vì tội gi*t người thì một cuốn sách toán bị bỏ quên đã thay đổi tất cả.
Năm 2011, Christopher Havens bước vào một nhà tù an ninh tối đa ở bang Washington, mang theo gánh nặng của một cuộc đời được định hình bởi những quyết định sai lầm, mathuy, baoluc và t/ội ác. Ở tuổi ba mươi mốt, tương lai của anh dường như đã bị đóng đinh một cách tàn nhẫn.
Với hầu hết mọi người, nhà tù là nơi tham vọng chấm dứt và hy vọng héo mòn. Nhưng với Christopher, khi ở trong tù, thứ duy nhất ai cũng có là thời gian rảnh rỗi.
Một ngày nọ, bạn cùng phòng giam rời đi, bỏ lại một cuốn sách giáo khoa toán. Vì chán hơn là vì tò mò, Christopher nhặt nó lên. Toán chưa bao giờ là điểm mạnh của anh. Anh chỉ cố trụ qua trường lớp rồi bỏ học, không phương hướng. Nhưng một mình trong phòng giam, với những giờ dài lê thê và không có gì để phân tâm, anh bắt đầu giải các bài toán.
Và điều không ngờ đã xảy ra.
Logic bỗng trở nên rõ ràng. Các quy tắc đứng vững. Trong một cuộc đời bị chi phối bởi hỗn loạn, toán học mang đến sự chắc chắn: những đáp án hoặc đúng hoặc sai, những hệ thống tưởng thưởng cho sự kiên nhẫn và chính xác. Nó đem lại cho anh sự minh triết ở nơi mọi thứ khác đều thất bại.
Anh xin chương trình giáo dục trong tù thêm sách. Rồi những cuốn khó hơn. Anh tự học đại số. Rồi giải tích. Rồi những chủ đề nâng cao mà phần lớn sinh viên chỉ tiếp cận được trong giảng đường đại học. Đêm này qua đêm khác, anh làm việc một mình, lấp đầy các trang giấy bằng ký hiệu và chứng minh.
Cuối cùng, anh chạm đến giới hạn. Một số khái niệm quá cao để có thể tự mình tháo gỡ. Anh cần sự chỉ dẫn.
Vì thế, Christopher làm một việc táo bạo: anh viết thư cho các nhà toán học chuyên nghiệp trên khắp thế giới, xin họ giúp đỡ. Phần lớn không hồi âm. Điều đó cũng dễ hiểu. Những lá thư từ một người bị kết án gi*t người hỏi về toán học trừu tượng hiếm khi đứng đầu hộp thư của giới học thuật.
Nhưng có một nhà toán học đã trả lời: Umberto Cerruti từ Đại học Turin.
Cerruti không hạ thấp Christopher. Ông thách thức anh.
Ông gửi tài liệu về lý thuyết số, một trong những lĩnh vực trừu tượng và khắt khe nhất của toán học, và giao những bài toán đủ sức thử thách cả các nhà nghiên cứu được đào tạo bài bản. Christopher hồi đáp bằng những trang viết tay, cẩn trọng, chặt chẽ, nguyên bản.
Chỉ với giấy, bút chì và sách vở trong một phòng giam, Christopher bắt đầu khám phá phân số liên tục và số vô tỉ bậc hai, những ý tưởng lần đầu được Euclid nghiên cứu hơn hai nghìn năm trước. Đây không còn là bài tập. Đây là nghiên cứu.
Rồi khoảnh khắc khiến tất cả sững sờ đã đến.
Christopher đưa ra một kết quả nguyên bản. Anh phát hiện những hiểu biết mới về các mối quan hệ trong lý thuyết số mà người khác chưa nhận ra. Cerruti chia sẻ công trình với đồng nghiệp. Họ kiểm tra. Xác minh. Và nó đứng vững.
Năm 2020, nghiên cứu của Christopher Havens được công bố chính thức trên Research in Number Theory, một tạp chí học thuật uy tín có phản biện. Một người đang thụ án hàng chục năm tù, không bằng đại học, không tiếp cận máy tính hay thư viện đại học, đã đóng góp toán học nguyên bản ở cấp độ tiến sĩ cho tri thức nhân loại.
Giới học thuật chú ý. Các nhà toán học chia sẻ bài báo. Giới giáo dục lấy câu chuyện của anh làm minh chứng rằng cơ hội, chứ không phải xuất thân, thường quyết định tiềm năng. Nhà báo và nhà làm phim tìm đến. Những người ủng hộ giáo dục trong nhà tù viện dẫn trường hợp này như bằng chứng rằng học tập có thể biến đổi cuộc đời ngay cả trong điều kiện khắc nghiệt nhất.
Nhưng toán học, dù đáng kinh ngạc đến đâu, có lẽ chưa phải là phần quan trọng nhất.
Sự chuyển hóa mới là điều cốt lõi.
Người đàn ông bước vào tù với dấu ấn của bạo lực đã tìm thấy kỷ luật, mục đích và một cách để đóng góp. Christopher tiếp tục đồng sáng lập Prison Mathematics Project, cố vấn cho các học viên đang bị giam giữ trên khắp thế giới, giúp họ học tập, nghiên cứu để có tương lai lớn hơn những sai lầm tồi tệ nhất của mình.
Anh vẫn tiếp tục nghiên cứu, giải những bài toán thách thức cả các nhà toán học chuyên nghiệp. Anh sẽ chưa đủ điều kiện được phóng thích cho đến năm 2036. Thế nhưng, theo nhiều cách, anh đã tự do - tự do để suy nghĩ, để sáng tạo, để cống hiến.
Câu chuyện của Christopher Havens không phải là lập luận rằng tội ác không quan trọng. Nó là bằng chứng rằng con người hơn cả điều tồi tệ nhất họ từng làm. Rằng thiên tài không đòi hỏi đặc quyền. Rằng giáo dục có thể mở khóa những trí tuệ mà xã hội đã gạch bỏ.
Một cuốn sách toán bị bạn tù bỏ quên đã mở khóa một trí óc đủ sức thúc đẩy những câu hỏi kéo dài hai nghìn năm. Điều đó nên làm thay đổi cách chúng ta nghĩ về trừng phạt, giáo dục và tiềm năng con người.
Tôi từng là lính chiến.
NỖI BUỒN CHIẾN MẠNG
Mấy hôm nay, trên facebook ồn ào chuyện "Nỗi Buồn Chiến Tranh" của nhà văn Bảo Ninh được vinh danh là một trong 50 tác phẩm văn học hay nhất sau 1975.
Khen có, chê có, tranh luận cũng nhiều. Đọc hết các luồng ý kiến, tôi – một người lính đã từng trải qua chiến tranh – nhiều lúc cũng chẳng biết đâu mà lần.
Tôi từng là lính chiến.
Tháng 12 năm 1978, tôi lên đường sang Campuchia. Đoàn xe chở lính Hà Nội chúng tôi chạy qua thị trấn Snoul; cả trăm thằng thanh niên phơi phới cái cảm giác được góp mặt trong đội quân “giải phóng”. Nhưng niềm háo hức ấy tắt phụt khi những chiếc xe tải chở đầy xác bộ đội Việt Nam từ phía trước đi ngang qua đoàn xe chúng tôi. Những thân người bó chặt trong những tấm vải trắng loang máu, phủ một lớp bụi mờ của đường chiến dịch. Xe họ đi ngược về, xe chúng tôi xuôi vào.
Lũ lính mới ngồi trên thùng xe nhìn sang, không kịp hiểu đó là cái gì. Chỉ tới khi mùi tử khí xộc thẳng vào mũi – cái mùi đặc quánh, ngầy ngậy của thi thể nhiều ngày chưa kịp chôn, cộng thêm đàn ruồi nhặng bu kín rồi bay vù vù sang xe chúng tôi, đậu lên mắt, lên mũi, lên môi những thằng lính mới tò te – thì tất cả đều lặng đi.
Tôi chợt hiểu: chiến tranh không đợi những người đã đi qua nó. Chiến tranh đang đón đợi những kẻ sắp bước vào. Và biết đâu chỉ vài ngày nữa, vài tuần nữa… có khi chính tôi lại nằm trên những thùng xe kia để trở về đất Việt.
Mấy hôm sau, tôi cùng mấy anh em lần vào những chiếc lán phẫu thuật dã chiến mà bọn Pôn Pốt bỏ lại bên kia sông Chhlong (tỉnh Karatie). Trên nền đất là những vũng máu khô, còn vương những băng gạc, những mảnh vải dính mủ, dính máu. Tất cả bốc lên một mùi tanh gai gai nơi cổ họng. Tôi lại tự hỏi: chiến tranh là cái qoái gì mà khiến những chàng trai khỏe mạnh của hai phía, chẳng quen biết nhau, chẳng thù oán gì nhau, kéo nhau vào cái xó rừng chết tiệt này để giết nhau, tước đi mạng sống của nhau?
Rồi đến khi đánh lên biên giới Thái Lan, hàng hóa Thái tuồn vào Sisophon nhiều đến mức tưởng như một thế giới khác. Phồn hoa, sung túc, thơm tho. Nó trái ngược hoàn toàn với cái đói, cái khát, cái lam lũ của những người lính chúng tôi – những thằng lính chiến từ rừng chui ra, áo quần rách nát, người ngợm lem luốc, trong túi không có nổi một đồng.
Tiếng cát-sét rền rĩ từ những cửa hàng bay ra, mùi hủ tiếu, mùi các món ăn, mùi bánh trái thơm lựng tràn ra khắp phố. Những thân hình lả lơi, nõn nường, thơm nức lướt qua lướt lại trước mặt những thằng giai tơ chưa nếm mùi đàn bà...Vậy mà vẫn phải đứng đó, cúi đầu bước qua, nuốt nước bọt mà cảm thấy những gì mình nhìn thấy, mình cảm thấy thuộc về một thế giới khác thật xa vời. Cuộc sống đẹp đến thế, ngay trước mắt mà mình không chạm tay vào được. Mình cũng là con người cơ mà, sao lại khổ đến vậy?
Giờ chiến tranh đã lùi xa. Tôi may mắn trở về, nhưng biết bao đồng đội thì không. Họ nằm lại giữa những cánh đồng, xó rừng xứ người, không có ngày trở về. Nhiều người khác sống tiếp với những phần thân thể vắng mặt. Những ký ức cũ vẫn theo tôi mãi, không nguôi.
Tôi viết ra những điều ấy để nói rằng: Bảo Ninh cũng là một con người.
Anh từng là người lính. Anh đã đi đến trận đánh cuối cùng của cuộc chiến. Ngày 30/4, chính mắt anh nhìn thấy đồng đội ngã xuống ở cầu Sài Gòn, ở Lăng Cha Cả… Người lính trở về sau chiến tranh, ai cũng có quyền nhìn lại những tháng năm đã qua theo cách của riêng mình. Đó không chỉ là quyền của một nhà văn – đó là quyền của một con người.
Chiến tranh đâu chỉ có màu hào quang. Nó có cả máu, có nỗi buồn, có sự tàn khốc, và có cả những vết thương không bao giờ liền miệng. Mỗi người lính mang theo một lát cắt, một góc khuất riêng. Bảo Ninh cũng vậy. Anh chỉ viết điều anh đã sống theo cách của riêng anh. Ngay trên bục nhận giải, anh đã cúi đầu trước mọi người như một lời tự thú, một lời cầu xin về những tháng ngày anh đã sống và viết về nỗi buồn của riêng mình.
Chiến tranh kết thúc lâu rồi, và mọi người lính đều có quyền trở về với ký ức của mình. Có người nhớ đồng đội bằng tiếng cười; có người giữ lại những câu chuyện hào hùng; và cũng có người, như Bảo Ninh, cầm bút viết về những bóng tối, viết về nỗi buồn, viết về những điều mà năm tháng không làm phai đi được. Đó là quyền rất người, quyền của một cựu binh muốn nói ra nỗi ám ảnh riêng, dù nó gai góc, xót xa, thậm chí trái tai với một số người.
Tôi không bàn đến chuyện ai đúng ai sai. Nhưng tôi hiểu một điều: không có kỷ niệm chiến tranh nào nhẹ nhàng; chỉ là mỗi người kể lại nó theo cách khác nhau. Và đôi khi, chính sự khác nhau ấy lại giúp chúng ta nhìn thấy chiến tranh trọn vẹn hơn – không chỉ là chiến thắng, mà còn là cái giá phải trả.
Khen hay chê là quyền của mỗi người. Nhưng phủ nhận cảm xúc thật của một con người từng đi qua lửa đạn – điều ấy, theo tôi, là không nên làm.
05.12.25'
Bài viết của bác CCB- K Nguyễn Vũ Điền (tác giả cuốn sách Rừng Khộp Mùa Thay Lá.
KỶ NIỆM 47 NĂM NGÀY CHIẾN THẮNG CHẾ ĐỘ DIỆT CHỦNG POL POT 07/01/1979 - 07/01/2026.
Cựu Thủ tướng Campuchia Hunsen:
“Chúng ta có thể hỏi rằng trên thế giới này, có đất nước nào đã giúp nhân dân Campuchia, đặc biệt là giải phóng khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot và ngăn cản sự quay lại của chúng? Câu trả lời chính là nhân dân và Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhân dân Campuchia có niềm tin, chỉ có tiên, có Phật mới cứu giúp được những phận người khi gặp khó khăn khốn cùng. Đúng vào lúc người dân Campuchia sắp chết, chỉ còn biết chắp tay khẩn cầu tiên, Phật tới cứu thì Bộ đội tình nguyện Việt Nam xuất hiện. Bộ đội Việt Nam chính là đội quân nhà Phật.
Quân tình nguyện Việt Nam ở Campuchia đã hy sinh hàng vạn người, bị thương không biết bao nhiêu. Việt Nam đã phải trả một cái giá rất lớn khi giúp đỡ nhân dân Campuchia. Điều này không thể nào quên được...Sự thực đã rõ ràng, lịch sử đã lên án, cớ sao có thể phủ nhận hay xuyên tạc? Những người có lương tri trên thế giới nhận thức rõ, không nên vì một lý do gì mà bóp méo sự thật này”.
































