Người ta thường nghĩ đời một người đi tu từ bé thì sẽ ít sóng gió hơn người thường.
Ít nhất là ít sóng gió kiểu nhân gian.
Sư thầy Mạnh Đạt cũng từng nghĩ như thế.
Thầy vào chùa từ khi còn là một cậu bé, tuổi chưa đủ lớn để hiểu hết chữ “xuất gia” nghĩa là gì, chỉ biết sân chùa buổi sáng có mùi hương trầm, có tiếng quét lá, có tiếng chuông ngân rất xa mà nghe như chạm được vào một chỗ trong lòng mình. Năm này qua năm khác, thầy lớn lên trong tiếng kinh, trong những mùa an cư, trong những chuyến học xa. Người ta thương thầy vì dáng hiền, giọng ấm, đôi mắt lúc nào cũng như vừa đi qua một nỗi buồn rất cũ nhưng đã học cách im lặng với nó.
Rồi thầy đi du học.
Ấn Độ, Trung Quốc, những vùng đất thấm đầy lịch sử tôn giáo, những thư viện lạnh, những hành lang cổ, những buổi tranh luận kéo dài đến khuya về bản ngã, vô thường, khổ đau, giải thoát. Thầy đi nhiều, học nhiều, gặp đủ hạng người: học giả, tăng sĩ, hành giả, doanh nhân tìm đạo, người giàu đi tìm bình yên, người khổ đi tìm một cái cớ để sống tiếp. Càng đi, thầy càng khép mình lại. Không phải vì kiêu. Chỉ vì có những người sau khi nhìn quá nhiều đời sống, họ bắt đầu tin rằng bình yên thật sự chỉ đến khi mình đứng lùi ra khỏi đám đông.
Nhiều năm sau, thầy trở về.
Không còn thuộc hẳn về một ngôi chùa, một tổ chức, hay một nếp sinh hoạt cố định nào nữa. Thầy sống lặng lẽ như một người đi qua rừng, thích trồng cây, làm đường đất, dựng vài chòi nhỏ cho người hữu duyên đến ngồi yên. Thầy không xây chùa lớn. Không thích phô trương. Thầy tin rằng một khoảng rừng đủ tĩnh cũng có thể là pháp đường.
Và ở đó, thầy gặp cô.
Cô là một nữ doanh nhân, sắc sảo, giàu năng lượng, bước vào khu rừng thiền của thầy như một người đã đi qua quá nhiều thương trường nên hiểu rất rõ giá trị của vẻ đẹp tinh thần. Cô ăn nói khéo, nhìn người nhanh, có cái kiểu quan tâm khiến người khác tưởng mình được thấu hiểu. Cô nói về thiền bằng ngôn ngữ của kinh doanh: “giá trị”, “tái tạo”, “trị liệu”, “mô hình bền vững”, “hệ sinh thái chữa lành”. Những người khác nghe có thể thấy mới mẻ. Riêng thầy, lúc đầu chỉ thấy hơi lạ.
Nhưng sự lạ ấy chưa đủ khiến thầy đề phòng.
Bởi cô đến không ồn ào. Cô đến bằng sự chăm chú. Bằng những câu hỏi sâu, bằng những buổi ngồi hàng giờ chỉ để nghe thầy nói về cây cối, về đất, về những con đường nhỏ dẫn đến bên trong mỗi người. Cô kể với thầy về những mệt mỏi ở đời sống thành đạt, về cảm giác đứng giữa rất nhiều tiền bạc mà trong lòng vẫn trống. Cô nói mình muốn làm một khu rừng thiền. Muốn làm một nơi để người ta bớt đau. Muốn dành phần đời còn lại cho điều gì đó sạch hơn lợi nhuận.
Có những người bước vào đời ta không phải bằng tiếng động, mà bằng sự đúng lúc.
Và đó là điều đáng sợ nhất.
Thầy Mạnh Đạt vốn không quen gần ai. Nhưng cô ấy rất giỏi trong việc làm cho khoảng cách trở nên vô nghĩa. Từ những lần đến thăm rừng, góp tiền mua đất, lo giấy tờ, thuê người, đặt tên cho từng khu nhỏ, cô dần bước vào nhịp sống của thầy lúc nào không hay. Một người quen cô thấy cô nhiệt thành. Một người tỉnh táo hơn có thể đã nhận ra: cô không chỉ xây rừng. Cô đang xây quyền kiểm soát.
Cô giỏi đọc lòng người như đọc số liệu trên một bản báo cáo.
Cô biết thầy sống thiên về lòng tin hơn là phòng bị. Biết thầy ngại va chạm, ngại làm ai tổn thương, ngại nói lời từ chối quá thẳng. Biết chỉ cần dùng đủ sự ngưỡng mộ, đủ sự gần gũi, đủ những tổn thương riêng đem kể đúng lúc, thầy sẽ mềm lại. Một người đàn ông đi tu từ bé, học rộng, hiểu đạo, có thể vượt qua những cám dỗ thô lậu của vật chất. Nhưng chưa chắc đã nhận ra cái bẫy mang hình dáng của lòng thương.
Mối quan hệ ấy bắt đầu lệch đi từ lúc nào, thầy cũng không nhớ rõ.
Chỉ nhớ có một chuyến đi xa, một đêm rất mệt, một khoảng im lặng quá gần. Chỉ nhớ có một bàn tay đặt lên trán mình, một hơi thở ở rất gần, một cảm giác chênh vênh như đứng trên mép vực mà không còn phân biệt được đâu là thương xót, đâu là ràng buộc, đâu là cứu vớt, đâu là chìm xuống. Có những sa ngã không xảy ra trong khoái lạc. Nó xảy ra trong lúc con người ta yếu nhất, cô độc nhất, và cần được ôm lấy nhất.
Sau đêm đó, đời thầy đổi khác.
Cô không còn là người đến học đạo. Cô bắt đầu hành xử như người có quyền đòi hỏi tình cảm, quyền sở hữu, quyền kiểm tra, quyền giận dữ, quyền trừng phạt. Cái cách cô chăm sóc dần biến thành cái cách cô kiểm soát. Những lời ngọt ngào ban đầu dần có thêm mùi ra lệnh. Những lần gần gũi dần trở thành bằng chứng để giữ chân. Những gì riêng tư nhất không còn là nơi trú ẩn của hai người, mà trở thành sợi dây có thể siết cổ bất cứ lúc nào.
Thầy hiểu ra quá muộn.
Cô không yêu như một người đàn bà yếu mềm. Cô yêu như một người kinh doanh đã quen biến mọi thứ thành tài sản. Kể cả niềm tin. Kể cả thân phận của một người tu. Cô hiểu thị trường của thiền, của tôn giáo, của chữa lành, của cộng đồng đang khao khát một hình tượng để bấu víu. Và thầy, với quá khứ trong sạch, với dáng vẻ tách khỏi bụi trần, với năng lực dẫn dắt con người vào tĩnh lặng, chính là một “giá trị” quá lớn. Chỉ tiếc, thầy không nhìn đời bằng chữ “giá trị”. Còn cô thì có.
Từ đó, mọi thứ trở nên méo mó.
Thầy sống bên cạnh cô mà như sống cạnh một cơn dông có thể nổi lên bất cứ lúc nào. Có khi cô dịu dàng đến mức khiến thầy tự trách mình đã nghĩ xấu cho cô. Có khi cô giận dữ, sỉ nhục, dằn vặt, đòi hỏi, buộc thầy phải chứng minh tình cảm theo những cách càng lúc càng làm thầy thấy mình xa lạ với chính mình. Thầy không chỉ đau vì yêu. Thầy đau vì xấu hổ. Đau vì cảm giác đánh mất cái phần trong nhất của đời mình. Đau vì biết nếu câu chuyện vỡ ra, người ta sẽ không nhìn thấy nỗi yếu đuối của một con người, mà chỉ nhìn thấy cú ngã của một biểu tượng.
Và người ngã từ chỗ cao thì luôn phát ra tiếng động lớn hơn.
Có những đêm, cô kéo thầy vào những bữa tiệc, những cuộc gặp, những khung hình hào nhoáng. Người ngoài nhìn vào tưởng đó là hạnh phúc của một người vừa bước xuống khỏi đời tu để sống cuộc đời thường. Chỉ thầy biết, trong lòng mình là một đống gạch vụn. Có những buổi tối, thầy một mình ngồi trước ly rượu không phải để say, mà để tìm xem trong cái vị đắng ấy có chỗ nào đắng hơn cổ họng mình không.
Không có.
Đến một lúc, thầy chỉ còn hai lựa chọn: tiếp tục sống như một công cụ tình cảm, một biểu tượng bị vận hành bằng mặc cảm và sợ hãi; hoặc bỏ đi, chấp nhận bị hiểu lầm, bị xé tên mình khỏi mọi điều đẹp đẽ trước đó.
Thầy chọn bỏ đi.
Cái đêm trốn khỏi nơi ấy không có mưa. Nhưng trong lòng thầy, cả trời đang đổ sập. Thầy bước ra ngoài gần như tay trắng, không hành lý, không danh phận, không biết ngày mai sẽ bị gọi bằng cái tên gì. Chỉ biết nếu không đi, có lẽ phần người còn lại trong mình cũng sẽ chết.
Về sau, khi nghe ai đó bật bài hát “Em Ơi, Tango Nào Đưa Tôi Vào Bão Tố”, người ta cứ nghĩ đó chỉ là một bản tình ca buồn về một người đàn ông bị tình yêu làm cho tan nát. Nhưng nếu nghe kỹ, sẽ thấy bài hát ấy không chỉ nói về tình yêu. Nó nói về một người cả đời tưởng mình đi rất vững trên con đường tỉnh thức, đến một ngày bị đời kéo vào một vũ điệu mê hoặc, xoay đến mức đánh rơi chính mình.
Tango vốn là điệu nhảy của đam mê và kiểm soát.
Một người tiến, một người lùi.
Một người dẫn, một người thuận theo.
Và trong câu chuyện này, đau nhất không phải là thầy đã yêu.
Đau nhất là có lúc thầy không biết mình đang yêu, đang mắc nợ, hay đang bị dắt đi như một định mệnh đã được tính toán từ trước.
Nên mới có câu hát ấy.
Không phải một câu trách móc.
Mà là một tiếng kêu.
Em ơi, tango nào đưa tôi vào bão tố…
Để từ đó, cả quãng đời còn lại, tôi bước đi mà vẫn nghe tim mình lạc nhịp.
Nguồn chia sẻ: Nguyễn Thành Bôn
